Najpopularniejsze kierunki emigracji zarobkowej Polaków to Niemcy, Holandia, Belgia, Norwegia czy Wielka Brytania. Wyższe zarobki, stabilne zatrudnienie oraz możliwość zdobycia doświadczenia zawodowego sprawiają, że praca poza Polską jest atrakcyjną alternatywą dla zatrudnienia w kraju.

Jednak wraz z wyjazdem pojawiają się również obowiązki podatkowe. Wielu pracowników zastanawia się: czy trzeba rozliczać się w Polsce, jeśli pracowałem za granicą? Jaki formularz PIT należy złożyć? Czy grozi mi podwójne opodatkowanie? Gdzie złożyć dokumenty? W niniejszym artykule wyjaśniamy najważniejsze kwestie związane z rozliczeniem podatku dochodowego z pracy za granicą.

Co to jest PIT?

PIT (Personal Income Tax) to podatek dochodowy od osób fizycznych. W Polsce obowiązek jego rozliczenia regulują przepisy ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Każda osoba, która uzyskała dochód w danym roku podatkowym, ma obowiązek wykazać go w rocznym zeznaniu podatkowym i – w razie potrzeby – dopłacić należny podatek.

Rozliczenie PIT polega na złożeniu odpowiedniego formularza do urzędu skarbowego, w którym wykazuje się:

• uzyskane dochody,
• koszty uzyskania przychodu,
• zapłacone zaliczki na podatek,
• przysługujące ulgi i odliczenia.

W przypadku pracy za granicą sytuacja jest bardziej złożona, ponieważ znaczenie ma tzw. rezydencja podatkowa oraz umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania zawarte między Polską a innymi państwami.

Kiedy trzeba rozliczyć dochody z pracy za granicą w Polsce?

Kluczowe znaczenie ma ustalenie, czy dana osoba jest polskim rezydentem podatkowym.

Za polskiego rezydenta podatkowego uznaje się osobę, która:

• posiada w Polsce centrum interesów życiowych (rodzina, majątek, miejsce zamieszkania), lub
• przebywa na terytorium Polski dłużej niż 183 dni w roku podatkowym.

Jeżeli spełniasz jeden z tych warunków, podlegasz w Polsce tzw. nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu. Oznacza to, że musisz wykazać w polskim zeznaniu rocznym wszystkie swoje dochody – zarówno krajowe, jak i zagraniczne.

W praktyce rozliczenie w Polsce będzie konieczne, gdy:

• pracowałeś za granicą, ale Twoja rodzina mieszka w Polsce,
• przebywałeś za granicą czasowo (np. kilka miesięcy),
• uzyskiwałeś dochody zarówno w Polsce, jak i za granicą,
• planujesz skorzystać z ulg podatkowych przysługujących w Polsce.

Jeśli natomiast na stałe przeniosłeś centrum interesów życiowych za granicę i spełniasz warunki rezydencji podatkowej innego kraju, możesz nie mieć obowiązku rozliczania zagranicznych dochodów w Polsce (choć każdą sytuację warto przeanalizować indywidualnie).

Roczne zeznanie podatkowe należy złożyć do 30 kwietnia roku następującego po roku podatkowym, w którym uzyskałeś dochód. Brak rozliczenia w terminie może skutkować:

• naliczeniem odsetek od zaległego podatku,
• karą finansową,
• wezwaniem z urzędu skarbowego,
• w skrajnych przypadkach – postępowaniem karno-skarbowym.

Jeżeli spóźnisz się z rozliczeniem, powinieneś jak najszybciej złożyć zaległy PIT wraz z tzw. czynnym żalem. Jest to pismo, w którym informujesz urząd o popełnieniu błędu i wyjaśniasz jego przyczynę. Pozwala to często uniknąć kary finansowej.

Nawet jeśli mieszkasz i pracujesz poza Polską, ale jesteś polskim rezydentem podatkowym, nadal obowiązuje Cię termin 30 kwietnia.

Nie musisz przyjeżdżać do Polski, aby złożyć deklarację – możesz to zrobić całkowicie online z dowolnego miejsca na świecie.

Jakie formularze PIT należy wypełnić?

Rodzaj formularza zależy od źródła dochodu oraz metody unikania podwójnego opodatkowania przewidzianej w umowie między Polską a danym krajem.

Najczęściej stosowane formularze:

1. PIT-36

Formularz PIT-36 składają osoby, które samodzielnie rozliczają dochody, w tym dochody z zagranicy.

2. Załącznik PIT/ZG

Jeśli uzyskałeś dochody za granicą, do PIT-36 należy dołączyć załącznik PIT/ZG – osobno dla każdego kraju, w którym osiągałeś dochody.

W załączniku wykazuje się państwo uzyskania dochodu, wysokość dochodu i podatek zapłacony za granicą. Aby prawidłowo rozliczyć dochody z pracy za granicą, musisz posiadać:

• zagraniczny odpowiednik polskiego PIT-11 (np. roczne zestawienie dochodów od pracodawcy),
• zaświadczenie o zapłaconym podatku za granicą,
• informacje o okresie zatrudnienia,
• ewentualne dokumenty potwierdzające prawo do ulg podatkowych.

Ważne jest prawidłowe przeliczenie dochodów na złotówki – stosuje się średni kurs NBP z dnia poprzedzającego uzyskanie dochodu.

Metody unikania podwójnego opodatkowania

Podwójne opodatkowanie oznacza sytuację, w której ten sam dochód byłby opodatkowany zarówno w kraju, w którym pracowałeś, jak i w Polsce.

Aby temu zapobiec, Polska zawarła z wieloma krajami specjalne umowy międzynarodowe. Określają one, gdzie i w jaki sposób należy opodatkować dochód.

Stosowane są dwie podstawowe metody:

1. Metoda wyłączenia z progresją

Jest to najkorzystniejsza metoda dla podatnika.

Polega ona na tym, że dochód uzyskany za granicą nie jest opodatkowany w Polsce, ale wpływa na wysokość stawki podatkowej dla dochodów uzyskanych w Polsce.

Przykład:

• zarobiłeś 60 000 zł w Niemcy,
• zarobiłeś również 20 000 zł w Polsce.

Dochód z Niemiec nie będzie opodatkowany w Polsce, ale zostanie uwzględniony przy ustalaniu progu podatkowego dla dochodu z Polski.

Metodę tę stosuje się m.in. w przypadku pracy w Niemczech, Norwegii, Irlandii czy Wielkiej Brytanii.

2. Metoda proporcjonalnego odliczenia

Ta metoda jest mniej korzystna, ponieważ dochód zagraniczny podlega opodatkowaniu również w Polsce. Można jednak odliczyć podatek zapłacony za granicą.

Jeżeli:

• zapłaciłeś 5 000 zł podatku za granicą,
• a według polskich przepisów podatek wynosiłby 7 000 zł,

to musisz dopłacić w Polsce różnicę, czyli 2 000 zł.

Metoda ta obowiązuje m.in. w przypadku pracy w niektórych krajach poza Unią Europejską.

Ulga abolicyjna – sposób na zmniejszenie podatku

Ulga abolicyjna została wprowadzona, aby zmniejszyć negatywne skutki stosowania metody proporcjonalnego odliczenia.

Dzięki niej możesz:

• znacząco obniżyć podatek do zapłaty w Polsce,
• a w wielu przypadkach całkowicie uniknąć dopłaty podatku.

Ulga ta jest szczególnie ważna dla osób pracujących poza Europą.

Wielu pracowników traktuje rozliczenie podatkowe jako przykry obowiązek. W rzeczywistości może ono przynieść wymierne korzyści finansowe i prawne. W wielu krajach pracodawcy pobierają zaliczki na podatek w wysokości wyższej niż faktycznie należna. Po rozliczeniu możesz odzyskać nadpłatę. Zwroty podatku mogą wynosić od kilkuset do nawet kilku tysięcy złotych.

Kluczowe znaczenie ma ustalenie rezydencji podatkowej, wybór właściwego formularza oraz prawidłowe zastosowanie metody unikania podwójnego opodatkowania. W razie wątpliwości warto skonsultować się z doradcą podatkowym lub biurem rachunkowym specjalizującym się w rozliczeniach międzynarodowych. Dzięki temu unikniesz błędów i spokojnie skupisz się na swojej karierze za granicą.

✍️Artykuł przygotowała Sandra Tyl

🎨Grafika: freepik.com