Pracując w Niemczech, wielu Polaków spotyka się z pojęciem Freibetrag, ale nie zawsze do końca wie, co ono oznacza i jakie realne korzyści może przynieść. Tymczasem jest to jedna z tych ulg podatkowych, które – odpowiednio wykorzystane – mogą wyraźnie poprawić miesięczny budżet pracownika, bez ryzyka i bez dodatkowych kosztów po stronie pracodawcy. Freibetrag nie jest rozwiązaniem „dla wybranych”, lecz mechanizmem przewidzianym w niemieckim systemie podatkowym dla osób, które ponoszą określone koszty związane z pracą lub sytuacją życiową.

W artykule wyjaśniamy, czym dokładnie jest ulga Freibetrag, kto i w jakich przypadkach może się o nią starać i czy faktycznie to się opłaca.

Czym jest ulga Freibetrag i jak działa?

Ulga Freibetrag to mechanizm podatkowy w niemieckim systemie podatkowym, który pozwala uwzględnić przewidywane koszty podatnika już w trakcie roku podatkowego, a nie dopiero przy rocznym rozliczeniu. W efekcie pracownik płaci niższy podatek dochodowy co miesiąc, a jego wynagrodzenie netto jest wyższe.

W standardowej sytuacji pracodawca pobiera zaliczki na podatek dochodowy w oparciu o ogólne stawki i ryczałty. Dopiero po zakończeniu roku podatkowego pracownik składa zeznanie roczne (Einkommensteuererklärung), w którym wykazuje poniesione koszty i otrzymuje zwrot nadpłaconego podatku.

W przypadku Freibetrag ten proces zostaje przyspieszony. Urząd skarbowy zakłada, że podatnik poniesie określone koszty i obniża podstawę opodatkowania już na etapie miesięcznych zaliczek.

Co to oznacza w praktyce?

• niższa zaliczka na podatek każdego miesiąca,
• wyższe wynagrodzenie „na rękę”,
• korzyść podatkowa rozłożona równomiernie w czasie.

Co ważne Freibetrag nie zwiększa ani nie zmniejsza łącznej kwoty podatku należnej za rok – zmienia jedynie sposób jej rozliczenia w czasie. Oznacza to, że jeśli Freibetrag został ustalony prawidłowo, zwrot podatku w rozliczeniu rocznym będzie niższy lub zerowy, ponieważ korzyść została już wypłacona w miesięcznych pensjach.

Ulga Freibetrag nie jest ograniczona do konkretnej grupy zawodowej ani branży. Może z niej skorzystać każda osoba, która pracuje legalnie w Niemczech, odprowadza niemiecki podatek dochodowy (Lohnsteuer) i ponosi koszty uznawane przez niemieckie prawo podatkowe. Decydujące są wyłącznie koszty, a nie zawód. Jeżeli pracownik ponosi wydatki związane z wykonywaniem pracy lub sytuacją życiową – ma prawo ubiegać się o Freibetrag.

Jak wygląda procedura uzyskania Freibetrag?

Procedura uzyskania Freibetrag jest formalna, ale stosunkowo przejrzysta. Wniosek zawsze składa sam pracownik (podatnik) – nie robi tego pracodawca. Można to zrobić samodzielnie lub przez pełnomocnika (np. biuro podatkowe).

Wniosek składa się do właściwego Finanzamt, czyli niemieckiego urzędu skarbowego, zgodnie z miejscem zamieszkania lub zatrudnienia (formularz Antrag auf Lohnsteuer-Ermäßigung).

We wniosku należy wskazać rodzaj kosztów, oszacować ich wysokość na dany rok podatkowy, oraz podać dane pracodawcy i w razie potrzeby dołączyć dokumenty potwierdzające zastrudnienie (np. umowy, rachunki, potwierdzenia meldunku).

Po rozpatrzeniu i zatwierdzeniu zatwierdzeniu wniosku Freibetrag zostaje wpisany do systemu ELStAM a pracodawca automatycznie zaczyna pobierać niższy podatek od wynagrodzenia. Nie trzeba informować pracodawcy ani dostarczać mu decyzji – system działa elektronicznie.

Czy to się opłaca?

W zdecydowanej większości przypadków tak, Freibetrag się opłaca, szczególnie osobom, które ponoszą regularne i wysokie koszty.

Główne zalety:

• więcej pieniędzy co miesiąc,
• lepsza kontrola domowego budżetu,
• brak „zamrażania” środków do czasu rozliczenia rocznego,
• pełna zgodność z prawem podatkowym.

Kiedy Freibetrag jest szczególnie korzystny?

• przy wysokich kosztach dojazdów,
• przy podwójnym gospodarstwie domowym,
• przy długotrwałej pracy z dala od miejsca zamieszkania,
• przy stałych wydatkach związanych z pracą.

Kiedy warto zachować ostrożność?

• gdy koszty są nieregularne lub trudne do oszacowania,
• gdy sytuacja zawodowa w ciągu roku może się zmienić.

W takich przypadkach warto skorzystać z pomocy specjalisty, aby uniknąć ewentualnej dopłaty podatku.

Freibetrag to rozwiązanie dla osób, które chcą korzystać ze swoich ulg podatkowych na bieżąco, a nie dopiero po zakończeniu roku. Odpowiednio zastosowany nie niesie ryzyka, nie generuje kosztów dla pracodawcy i realnie zwiększa miesięczne dochody.

Dla wielu Polaków pracujących w Niemczech jest to jedno z najbardziej praktycznych narzędzi optymalizacji podatkowej – wciąż jednak zbyt rzadko wykorzystywane.

✍️Artykuł przygotowała: Sandra Tyl